موضوع: تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی

یکی از سنتهای حسنه در دو دهه اخیر نامگذاری سالها در ابتدای هر سال می باشد. بطوری که بسیاری از مردم و مسؤولین در دقایق اولیه تحویل سال نو خورشیدی منتظر اعلام نام‌گذاری برای سال جدید هستند تا به نوعی نقشه‌ی راه خود را در سال پیش رو بدانند. از سال 1373 تاکنون هرسالی با یک عنوانی نامگذاری شده است، آنچه جای تامل دارد، استمرار موضوع مشخص طی 5 سال اخیر است، امسال برای پنجمین سال متوالی است که نام‌گذاری سال‌ها در ایران در حوزه اقتصادی انجام گرفته است. نقشه راه امسال به‌عنوان «حمایت از تولید ملی، کار و سرمایه ایرانی» نیز موضوعی اقتصادی را در دل خود دارد. این نام گذاری‌ها را نمی‌توان بدون دلیل یافت. در خصوص دلایل نامگذاري سالهای مختلف با عناوین متفاوت تعابیر متفاوتی وجود دارد، به نظرم برخی از دلایل را می شود به صورت ذیل تبیین نمود:

1. مهمترین دلیل نام‌گذاری برای هر سال توسط مقام معظم رهبري، را می توان در ضرورت‌های ملی و بین‌المللی جستجو نمود.
2. فلسفه و دلیل دیگر وجود مشکلاتی است که برای رفع آنها، عناوین سالها نامگذاری می شود.
3. اهمیت موضوع نیز شاید یکی از دلایل نامگذاری سالها می باشد.
4. دلیل دیگری که برای نامگذاری سالها می توان حدس زد، ایجاد تمرکز ویژه در موضوع نامگذاری است.
5. تعیین سیاست‌های کلی نظام به صورت سالانه می‌باشد، که در قالب در یک شعار اعلام می شود.
6. دلایل دیگری مثل مناسبتهای ابتدای سالهاست.

اگر دلایل فوق را به عنوان دلایل و فلسفه نامگذاری سالها به پذیریم، مهمترین موضوع مورد نظر و دغدغه مقام معظم رهبری در بعد اقتصادی است. اهمیت موضوعات اقتصادی در این چند سال اخیر را می‌توان در «تحولات درون کشور» و «تحولات در عرصه‌ی بین‌المللی» عنوان کرد. در ادامه مهم‌ترین دلایل نام‌گذاری این 5 سال با موضوعات اقتصادی را می توان به صورت ذیل مطرح نمود:

تحولات در درون کشور:

• ابلاغ سیاست‌های کلی اصل 44 قانون اساسی

• ورود نیروی کار فراوان و جوان به بازار کار

• لزوم سرمایه‌گذاری در بسیاری از صنایع داخلی

• تغییر نیاز‌ها و الگوی مصرفی در کشور

• تورم موجود در کشور که ریشه‌ی بسیاری از مشکلات اقتصادی کشور می‌باشد

• لزوم مبارزه با فساد و رانت (به خصوص در اقتصاد) در کشور

تحولات در خارج از کشور:

• مسأله‌ی تحریم‌های غرب و اتحادیه‌ی اروپا علیه کشور

• وقوع بحران‌های فراگیر اقتصادی در غرب و سرایت آن به اقتصاد دیگر نقاط دنیا

• اقتصاد کشورهای همسایه و رقیب ایران (مانند ترکیه، عربستان، امارات متحده عربی) در دستیابی به اهداف مشخص شده در سند چشم انداز

نامگذاري در واقع يك نشانه گذاري و سياستگذاري است كه با توجه به شرايط موجود كشور نشان دهنده اهميت مبحث توليد و صيانت از سرمايه هاي داخلي در جهت رشد و توسعه كشور است اما رسيدن به اين هدف مهم و متعالي مستلزم ملزوماتي است كه نيازمند توجه جدي دولتمردان به عنوان مجريان اقتصاد كلان كشور و نيز قوه مقننه بعنوان سياست گذار و قوه قضاييه بعنوان ضابط نظام در عرصه حمايت از فعاليتهاي سالم اقتصادي است. از طرف دیگر تولید کننده گان ، کارگران و مصرف کننده گان نیز جزء مخاطبان اصلی نامگذاری سال محسوب می شوند که می توانند با تولیدات مرغوب و مصرف منطقی در تحقق شعار سال نقش محوری ایفا نمایند.

قوه مجريه (دولت )

-         حمايت از توليد و توليد كنندگان از طريق اختصاص يارانه ها و سياستهاي تشويقي

-          اصلاح و بهبود فرايند سرمايه گذاري از طريق حذف مراحل زايد جهت تسريع و تسهيل

-      جلوگيري از توليد كالاهاي نامرغوب و نامطلوب كه باعث كاهش اعتماد به توليد ملي مي شود

-          حمايت و پشتيباني جهت صدور كالاهاي ساخت داخل به ساير كشورها

-          اجراي صحيح و دقيق اصل 44 قانون اساسي

-          شناسايي وظايف تصدي گري در بخش دولتي و برون سپاري آنها به بخش غيردولتي

-          ايجاد محدوديت ها از جمله افزايش تعرفه ها و عوارض گمركي براي واردات كالاهاي مشابه ايراني

-          عدم استفاده و عدم خريد كالاهاي خارجي كه مشابه ايراني دارد در كليه دستگاههاي اجرايي

-          فرهنگ سازي و ترويج استفاده و خريد از كالاهاي ايراني و پرهيز استفاده از كالاهاي خارجي

 قوه مقننه (مجلس)

-         احصاء ، شناسايي و حذف قوانين دست و پاگير و نادرست در حوزه كار و توليد

-         اصلاح و تجديد نظر در قوانين و مقررات مرتبط با توليد، كار و سرمايه گذاري

-          تصويب قوانين و مقررات لازم براي امتناع از ورود كالاهاي خارجي غير ضرور

-          وضع قوانين و مقررات كه باعث تسهيل در فضاي كسب و كار مي شوند.

-          نظارت بر حسن اجراي قوانين و مقررات مرتبط با توليد، كار و سرمايه گذاري و ...

 قوه قضائيه :

-         حمايت و پشتيباني از فعاليتهاي سالم اقتصادي

-          برخورد قاطع با فعاليت هاي غيرسالم اقتصادي و مبارزه با فساد و رانت اقتصادي

-          برخورد قانوني و قاطع با قاچاق كالا و ...

-          همكاري با قواي ديگري در جهت حمايت از توليد ملي، كار و سرمايه گذاري

 توليد كنندگان :

-          رعايت دقيق استانداردهاي لازم در توليد كالاها و خدمات مرغوب و مطلوب

-          توليد براي صادرات نه فقط براي بازارهاي داخلي

-          بهره گيري از فناوريها و تكنولوژي هاي نوين درتوليد كالاها

-          افزايش مهارتها و دانش فني كارگران براي توليدكالاهاي با كيفيت

-          توجه وعنايت همزمان به كميت وكيفيت كالاهاي توليدي

-          توجه به نيازها وخواست هاي مشتريان در توليد كالاها از طريق بازاريابي داخلي و خارجي

-          افزايش وارتقاي بهره وري كل عوامل توليد( نيروي كار،سرمايه و... )

-          رقابت در سطح جهاني براي توليد كالاهاي با كيفيت و با قيمت تمام شده پايين

-          ارتباط با دانشگاه وموسسات پژوهشي و بهره گيري از مخترعات ومبتكران و نخبگان براي توليد

-          عنايت بيشتر به بسته بندي صحيح و توزيع مناسب پس از توليد كالاهاي با كيفيت

 مصرف كنندگان (مردم)

-          اجتناب از مصرف كالاهاي خارجي كه مشابه توليد داخلي هستند.

-          درست و منطقي كردن مصارف از طريق اصلاح الگوها و كردارهاي مصرفي

-          پرهيز از اسراف و تبذير در استفاده از كالا و خدمات

-          ترويج استفاده از كالاهاي ايران به عنوان سرباز ايراني در جنگ اقتصادي

-          سوق دادن پس اندازها به سمت و سوي توليد

موضوع: تولید ملی، حمایت از کار و سرمایه ایرانی

سال 1391 سال توليد ملى، حمايت از كار و سرمايه‏ ى ايرانی نامگذاري شد.مقام معظم رهبري در پیام نوروزی فرمودند همه ‏ى دست‏اندركاران عرصه‏ ى اقتصادى و همه‏ ى مردم عزيزمان را دعوت ميكنم به اين كه امسال را سال رونق توليد داخلى قرار بدهند. بنابراين شعار امسال، «توليد ملى، حمايت از كار و سرمايه‏ ى ايرانى» است. ما بايد بتوانيم از كارِ كارگر ايرانى حمايت كنيم؛ از سرمايه‏ ى سرمايه ‏دار ايرانى حمايت كنيم؛ و اين فقط با تقويت توليد ملى امكان‏ پذير خواهد شد. سهم دولت در اين كار، پشتيبانى از توليدات داخلىِ صنعتى و كشاورزى است. سهم سرمايه ‏داران و كارگران، تقويت چرخه‏ ى توليد و اتقان در كار توليد است. و سهم مردم - كه به نظر من از همه ‏ى اينها مهمتر است - مصرف توليدات داخلى است. ما بايد عادت كنيم، براى خودمان فرهنگ كنيم، براى خودمان يك فريضه بدانيم كه هر كالائى كه مشابه داخلى آن وجود دارد و توليد داخلى متوجه به آن است، آن كالا را از توليد داخلى مصرف كنيم و از مصرف توليدات خارجى بجد پرهيز كنيم؛ سال 1390 سال جهاد اقتصادی نامگذاري شد. سال 89 سال همت مضاعف - كار مضاعف ،سال 88 سال اصلاح الگوي مصرف ،سال ۸۷ سال نوآوری وشکوفایی،سال 86 سال اتحاد ملي و انسجام اسلامي، سال 85 سال پيامبر اعظم (ص)، سال 84 سال همبستگي و مشارکت عمومي، 83 سال پاسخگويي سه قوه به ملت ايران، 82 نهضت خدمت‌گذاري ،81 سال عزت و افتخار حسيني،سال 80 سال اقتدار ملي و اشتغال آفريني، سال 79 سال اميرالمومنين (ع) و 78 سال امام خميني (ره) بود.

در آغاز سال ۷۷ پرهیز از اسراف‌، رعایت صرفه جویی‌، قناعت و نیز پایداری برمواضع اسلامی و انقلابی رهنمود اول رهبری بود. ایشان در نوروز ۷۶ آراسته شدن ملت ایران به فضایل اخلاقی و توجه به معنویات و تقرب به پروردگار را توصیه کرده بودند. در پیام نوروزی سال ۷۵، به ضرورت و اهمیت پرهیز از اسراف در استفاده از ثروت عمومی، منابع مالی و طبیعی کشور؛ در اول فروردین ۷۴ هم توصیهٔ اول رهبری، ‌ رعایت انضباط اقتصادی و مالی از ریخت و پاش، اسراف و زیاده روی در مصرف؛ و در پیام تبریک آغاز سال ۷۳، ملت ایران را به تقویت وجدان کار و رعایت انصباط اجتماعی در همه امور توصیه کرده بودند.

موضوع: مطالب زيبا

بعضی از آدمها را باید چند بار خواند تا معنی آنها را فهمید و بعضی از آدمها را باید نخوانده دور انداخت.

بعضی آدمها جلد زرکوب دارند٬ بعضی جلد ضخیم، بعضی جلد نازک و بعضی اصلا جلد ندارند.

بعضی آدمها با کاغذ کاهی نامرغوب چاپ می شوند و بعضی با کاغذ خارجی.

 بعضی آدمها ترجمه شده اند و بعضی تفسیر می شوند.

بعضی از آدمها تجدید چاپ می شوند و بعضی از آدمها فتوکپی آدمهای دیگرند.

بعضی از آدمها دارای صفحات سیاه و سفیدند و بعضی از آدمها صفحات رنگی و جذاب دارند.

بعضی از آدمها قیمت پشت جلد دارند. بعضی از آدمها با چند درصد تخفیف به فروش می رسند.

بعضی از آدمها بعد از فروش پس گرفته نمی شوند.

بعضی ازآدمها را باید جلد گرفت.

بعضی از آدمها را می شود توی جیب گذاشت و بعضی را توی کیف.

بعضی از آدمها نمایشنامه اند و در چند پرده نوشته و اجرا می شوند.

بعضی از آدمها فقط جدول سرگرمی اند و بعضی ها معلومات عمومی.

بعضی از آدمها خط خوردگی و خط زدگی دارند و بعضی از آدمها غلط های چاپی فراوان.

ازروی بعضی از آدمها باید مشق نوشت و از روی بعضی آدمها باید جریمه نوشت. به راستی ما کدامیم؟

از نوشته های مرحوم قیصر امین پور

موضوع: ارزیابی عملکرد

ليمن دابليو. پورتر و ادوارد اي. لاولر، نظريه خود را با اين فرضيه مقدماتي آغاز كردند كه انگيزش (تلاش يا نيرو) با عملكرد و خشنودي برابر نيست. انگيزش، خشنودي و عملكرد همه متغير‌هاي مجزايي هستند و ارتباط آن‌ها با هم نسبت به شيوه‌‌هاي سنتي متفاوت است. در هر حال مهم اين است كه پورتر و لاولر ابراز داشته‌اند كه انگيزش (تلاش يا نيرو) به طور مستقيم به عملكرد منجر نمي‌شوند، بلكه بين آن‌ها توانايي‌ها، خصوصيات و ادراك نقش واسطه دارد. مهم‌ترين نكته در آن نظريه چيزي است كه پس از عملكرد اتفاق مي‌افتد.يعني پاداش‌هايي كه به دنبال آن مي‌آيند و اين‌كه چگونه ادراك شوند، تعيين كننده خشنودي هستند. به بيان ديگر، مدل پورتر و لاولر نشان مي‌دهد كه عملكرد به خشنودي منجر مي‌شود. يكي از موضوعات بحث انگيز رضايت شغلي، ارتباط آن با عملكرد است. سه ديدگاه مختلف در اين مورد وجود دارد:

1- رضايت شغلي باعث افزايش عملكرد مي‌شود.

2- عملكرد بالا موجبات رضايت شغلي را فراهم مي‌آورد.

3- ارتباط ذاتي بين رضايت شغلي و عملكرد وجود ندارد، بلكه پاداش‌ها متغيري هستند كه مداخله مي‌كنند.

براي دو ديدگاه اول، پشتوانه تحقيقاتي ضعيفي ارائه شده‌است. بيست مطالعه انجام يافته در اين زمينه نشانگر آن است كه بين رضايت شغلي و عملكرد، ارتباط ضعيفي وجود دارد و بيانگر آن است كه كارمند راضي، ضرورتا عملكرد بالايي ندارد. البته نتايج تحقيقات نشان مي‌دهد، ديدگاه دوم تا حدودي مورد تاييد قرار گرفته و عملكرد بالاتر، رضايت بالاتري را نيز بدنبال دارد. اما در اين ميان ديدگاه سوم كه عامل پاداش را بعنوان متغير مداخله‌گر در ارتباط بين عملكرد و رضايت شغلي معرفي مي‌كند، بيشتر مورد تاييد قرار گرفته‌است. اين بدان مفهوم است كه عملكرد، پيامد رضايت شغلي نيست و همچنين رضايت شغلي نيز پيامد عملكرد نيست. در سال 1955 «برايفيلد» و «كروكت» ادبيات ارتباط رضايت شغلي و عملكرد را مورد بازنگري قرار دادند و نتيجه گرفتند كه بين اين دو پديده ارتباط مستقيم كمي وجود دارد. در حقيقت بعضي اوقات رضايت شغلي و عملكرد بطور معكوس با يكديگر ارتباط دارند. تئوري انتظار تا حدودي اين معما را حل نمود. اين دو پژوهشگر ثابت كردند كه رضايت شغلي نتيجه فرآيند انگيزش جامع است. از اين ديدگاه، انگيزش، عبارت است از فعاليت و هدايت انرژي و رفتار. وقتي کارکنان سازمان از كار رضايت پيدا مي‌كنند، ميزان غيبت و تاخير در كار و حتي ترك خدمت، کاهش مي‌يابد. در حقيقت رضايت شغلي مي‌تواند براي سازمان تعيين كننده باشد.

رابينز معتقد است كه خشنودي شغلي با متغيرهايي از قبيل شرايط كاري، جو سازي، اختيار و مسئوليت، ترفيع حقوق، همكاران، ارزشيابي و موفقيت در انجام وظيفه در رابطه است.

كورمن اظهار مي‌دارد كه خشنودي شغلي به عوامل محيطي از قبيل سطح شغل، محتواي شغل و دستمزد، فرصت‌هاي ترفيع رهبري ملاحظه‌كاري و عوامل شخص مثل سن و سطح تحصيلات و جنسيت همبستگي دارد.

 مسائل حل نشده در رضايت شغلي

به نظر كرايتز چندين سئوال در زمينه رضايت شغلي بلاجواب مانده است و با انجام تحقيقات بيشتري بايد پاسخ مناسب براي اين پرسش‌ها داده شود. برخي از اين پرسشهاعبارتند از:

1- آيا بين رضايت كلي و زندگي با رضايت شغلي ارتباطي وجود دارد؟ مطالعات اندكي كه در اين مورد انجام شده نشان مي‌دهد كه رابطه مثبتي بين رضايت كلي در زندگي و رضايت شغلي وجود دارد. يعني افرادي كه از زندگي خود راضي هستند، از شغلشان نيز رضايت دارند و برعكس، رضايت شغلي تا حدود زيادي تأمين كننده رضايت در زندگي است.

2- آيا مي‌توان براي رضايت شغلي حداكثري قائل شد؟ آيا رضايت شغلي حدودي دارد و آيا مي‌توان براي كلمه حداكثر، حدودي را تعيين كرد؟ تعيين حدود رضايت شغلي غير ممكن است و ميزان آن به نوع شغل و فرد شاغل بستگي دارد.

3- آيا رضايت شغلي از روزي تا روز دگر در حال تغيير و تحول است؟ رضايت شغلي به طور كلي در حال تغيير و دگرگوني است. مثلاً ممكن است فردي در لحظه معيني از زمان به طور كلي از شغلش راضي باشد و در زمان ديگري رضايت قبلي را از شغلش نداشته باشد. زيرا عوامل ايجاد كننده رضايت شغلي دائماً در حال تغيير و تحول هستند.

4- آيا رضايت شغلي آگاهانه انجام مي‌پذيرد يا ناآگاهانه؟ به نظر فيشر و ‌هانا رضايت شغلي تا حدود زيادي ناآگاهانه انجام مي‌گيرد. زيرا فرد دقيقاً نمي‌داند كه چرا كارش را دوست دارد. به عبارت ديگر، عواملي كه رضايت شغلي را موجب مي‌شوند، از نظر فرد كاملاً شناخته شده است. فرد مي‌داند كه چرا از شغلش ناراضي است؛ ولي عوامل رضايت بخش شغلي به طور كامل شناخته شده نيستند.

موضوع: تكريم (مشتري مداري)

یکی از هدف های تحول اداری، ارتقاء و حفظ کرامت مردم در نظام اداری می باشد. سازوکار های لازم در ارائه خدمات مطلوب ومناسب و موثر به مردم تحت عنوان طرح تکریم مردم و جلب رضایت ارباب رجوع در نظام اداری، دارای اهمیت ویژه ای است زیرا علت وجودی هر سازمان و دستگاهی به خدماتی است که به افراد مختلف ارائه می دهد. ما از این افراد در سازمان به عنوان ارباب رجوع یاد می کنیم. با توجه به اينكه كاركنان در سازمان‌ها ارتباط مستقيم با ارباب‌رجوع و مشتري دارند در مشتري‌مداري و تكريم ارباب‌رجوع نقش كاركنان سازمان‌ها و شركت‌ها نقش مؤثري است. سازمان‌هايي كه به دنبال مشتري‌مداري و افزايش رضايت ارباب‌رجوع هستند بايد مهارت‌هاي ارتباطي مؤثر و همراه با ادب و احترام و نزاكت را در كاركنان خود نهادينه كنند. نحوه برخورد با ارباب‌رجوع از ساير فاكتورهای  مؤثر در رضايت آنها تأثير بيشتري دارد.

اكرام ارباب رجوع و مشتري نبايد انتزاعي، ساختگي، ظاهري و مقطعي باشد بلكه تلاش شود تا در همه جاي سازمان نهادينه گردد. يكي از آفت‌هاي تكريم در برخي از سازمان‌ها اين است كه به صورت مقطعي شعارها و رفتارهايي دور از باور و اعتقاد مطرح مي‌شود كه با گذشت مقطع خاص دوباره به بوته فراموشي سپرده مي‌شود و اگر نهادينه گردد به صورت مستمر و دائمي خواهد بود. خلاصه اينكه طرح تكريم طرح بسيار مؤثري است به شرط آنكه مانند ديگر طرح‌ها به صورت مقطعي مورد توجه قرار نگيرد اگر اين طرح نیز مانند سایرطرحها فقط در مقاطعي مورد توجه قرار گرفته و بعد به فراموشي سپرده شود، مسلم است كه اين طرح همانند بسياري ديگر از طرح‌ها ناموفق خواهد بود.               

طرحي مي‌تواند موفق باشد كه مستمر و بلند مدت باشد. در اين صورت بازنگري و كنترل صورت خواهد گرفت و دوره‌هاي خاص اجراي آن با يکديگر مقايسه مي‌شوند به طور قطع طرح‌هاي اوليه همواره با كاستي‌هايي همراه هستند و از جمله اين كاستي‌ها مقطعي بودن آنهاست.    

براي عملي كردن طرح تكريم ارباب‌رجوع دو دسته پيش نياز لازم است، يكي اينكه ساختارها و سازوكارهاي لازم طراحي و اجرا شود كه كار زياد مشكلي نيست و بخشي از آن انجام و به راحتي مي‌توان آن را تكميل كرد و ديگري بسترسازي فرهنگي است كه كار دشواری است ولي در عين حال اگر بتوان فرهنگ‌سازي لازم را انجام داد، اجراي طرح تكريم ساده شده و تأثير مطلوبي در ارتقاي عملكرد سازمان‌ها خواهد داشت. تكريم ارباب‌رجوع بايستي به صورت يك نگرش و باور درآيد. برخي از دلايل عدم نهادينه شدن فرهنگ مشتري مداري در سازمان ها عبارت است از:

- عدم شناخت دقيق از نيازها، خواسته ها و انتظارات ارباب رجوع نزد تصميم گيرندگان سازمان.

- عدم باور مديران به اهميت تكريم ارباب رجوع.

- عدم توجه به كيفيت خدمات در سازمان.

- ناكارآمدي سيستم هاي مديريت منابع انساني (استخدام، گزينش، آموزش، جبران خدمات و عملكرد)

- عدم وجود ارتباطات سازماني مناسب و كارآمد.

موضوع: مدیریت

مزاياي كار از راه دور براي سازمانها

افزايش بهره وري سازمان در اثر افزايش كارايي كاركنان (استرس كمتر)

كاهش نياز به فضاي اداري بزرگ، پاركينگ و هزينه آب و برق

انعطاف در ساعات كاري و انتخاب زمان حضوري مناسب براي كاركنان در شرايط برفي و باراني و امثال آن

افزايش توانمندي و مسئوليت فرد در كار گروهي شبكه اي

قدرت سازمان ها در انتخاب نيروي كار متخصص  كه به دنبال كار انعطاف پذير مي باشند افزايش مي يابد.

شلوغي بيش از حد محل هاي كار كاهش مي يابد.

غيبت كاركنان كاهش مي يابد (در بعضي موارد حدود60%).

سازمان ها قدرت بيشتري براي پاسخگويي خواهند داشت چون قسمتي از كار را به شاغلان از راه دور سپرده اند.

تسهيل انجام اموري كه بايد به صورت مخفيانه انجام شودو كاهش امكان لو رفتن كل پروژه كاري مورد نظر

معرفي مشاغل جديد و فراگير با اجراي روش دوركاري و يافتن بازارهاي جديد

امكان توسعه آموزش در طول عمر در جهت ارتقاء دائمي منابع انساني

امكان بيشتر براي حفط و نگهداري كاركنان

ايجاد محيط كاري منعطف و قابل توسعه با شرايط زمان

كاهش زمان رفت و آمد و هزينه سفر كاري

كاهش ترافيك و انرژي مصرفي خودروها

ارائه سرويستها بومي به نقاط مختلف بجاي متمركز

قرار دادن كاركنان نزديك مشتري

بكارگيري كاركنان با محدوديتهاي فيزيكي

فرصتهاي جديد اشتغال

فرصت بهتر براي افراد كم توان و معلول

مزاياي فردي كار از راه دور

موضوع: اخلاق اداري

اخلاق اداری به چگونه کار کردن در اداره می پردازد. یک کارمند مسلمان باید متخلق به اخلاق اسلامي و انساني باشد. به عبارت ساده و مختصر اخلاق شامل شناخت صحیح از ناصحیح و آنگاه انجام صحیح و درست و ترک ناصحیح و نادرست است. بنابرین اخلاق اداری را مي توان بايدها و نبايدهاي اداري و چگونه کار کردن در اداره تبيين نمود. اخلاق اداری مطلوب زمانی بوجود می آید که کارکنان نظام اداری یک کشور به مردم از منظر درست بنگرند و خود را خدمتگزار و وکیل مردمان بدانند. مهمترین مبنا در پیشرفت اخلاق اداری تصحیح بینش کارکنان نسبت به خودشان، مردمان، مسؤلان و وظایف شان است، زمانی که دید انسان نسبت به مردم، مافوق و کارش اصلاح شود کار کردن به مثل خدمت نمودن و عبادت کردن است و این خود سبب رشد در اداره و توسعه اخلاق در اداره می شود. در نظام اداری آن چه در راس مناسباب و رفتار اداری حاکم است حرمت نگهداشتن و حفظ حقوق مردمان است هر یک از کارکنان دولت در هر مرتبه و جایگاهی که قرار دارند اگر حافظ حقوق و حرمت ارباب رجوع باشند یک نظام اداری مبتنی بر اخلاق ظهور خواهد کرد. اگرچه ارائه كار خوب براي نظام هاي خدمات‌رساني وظيفه است، اما نبايد فقط به انجام وظيفه بسنده كرد. بلكه با توجه به جايگاه رفيع «خدمت به خلق» در پيشگاه حق تعالي‌، لازم است خدمت را از مرز وظيفه گذرانده و آن را به حد لذت رساند. اخلاق اداري همان مفهوم امر به معروف و نهي از منكر در  آموزه هاي ديني ماست. امر به معروف در انديشه اسلامی و دينی جايگاه ويژه‌ای دارد و مديران می‌بايست برای احياء امر به معروف همت بيشتری از خود نشان دهند، امر به معروف نظارت همگانی و احساس مسئوليت افراد نسبت به يكديگر است و بی اعتنايی نسبت به تذكر و ارشاد ديگران آغاز نقطه انحرافی انسانهاست. گاهی اوقات عدم شناخت معروف و منکر موجب می شود در اذهان عمومی، معروف منکر و منکر معروف تلقی شود و در نهایت به کم رنگ شدن این فرهنگ مقدس ختم مي شود. ترک امر به معروف و نهی از منکر خود یکی از مصادیق منکر است که بایستی امر به معروف آنقدر تکرار گردد تا اذهان عموم در گام اول با لفظ کلمه مأنوس و در گام بعدی با حقیقت مطلب آشنا شود چرا که امر به معروف و نهی از منکر همان دعوت به نیکی ها و پرهیز از زشتی هاست که فطرت آدمی پذیرای آن است. مصادیق معروف و منکر در ادارات را با عنوان بايدها و نبايدهاي اداري در پنج حوزه شناسایی کردیم، اميد است مورد عنايت و استفاده براي كاركنان و مديران محترم باشد.

الف. در ارتباط با ارباب رجوع:

موضوع:

شوراي عالي اداري در يكصد و چهل و هفتمين جلسه مورخ9/12/1389 بنا به پيشنهاد معاونت توسعه مديريت و سرمايه انساني رييس‌جمهور و در اجراي ماده 57 قانون مديريت خدمات كشوري، دستورالعمل اجرايي، شرايط عمومي شايستگي‌هاي عمومي و تخصصي و نحوه انتخاب و انتصاب مديران حرفه‌اي را به شرح ذيل تصويب نمود:

ماده1ـ تمامي عناوين پست‌هاي مديريتي و سرپرستي دستگاه‌هاي اجرايي موضوع ماده 5 قانون مديريت خدمات كشوري با رعايت مستثنيات ماده 117 آن، به استثناء سمت‌هاي مديريت سياسي موضوع ماده 71 قانون مديريت خدمات كشوري و همترازان آنان، مديران حرفه‌اي تلقي مي‌شوند.

ماده2ـ تمـامي مديران حرفه‌اي مشمول اين دسـتورالعمل در سه سطح زير طبقه‌بندي مي‌شوند:

سطح يك ـ مديران حرفه‌اي ارشد: شامل مديران عامل شركتها، روساي سازمانها، موسسات دولتي، مراكز مستقل و سمت‌هاي مديريتي هم‌سطح

سطح دو ـ مديران حرفه‌اي مياني: شامل مديران كل و معاونين آنان، فرمانداران و معاونين آنان، معاونين شركتها، سازمانها، مؤسسات دولتي و مراكز مستقل و سمت‌هاي مديريتي هم‌سطح

سطح سه ـ مديران حرفه‌اي پايه: شامل رؤساي ادارات، سرپرستان، رؤساي گروه‌ها، بخشداران و معاونين آنها و سمت‌هاي مديريتي هم‌سطح

تبصره1ـ مديران واحدهاي عملياتي موضوع ماده 5 ضوابط و شاخص‌هاي سازماندهي، طراحي و تنظيم تشكيلات دستگاههاي اجرايي (تصويب‌نامه شماره 262773/ت43911ك مورخ 27/12/1388 وزيران عضو كميسيون امور اجتماعي و دولت الكترونيك) حسب مورد با پيشنهاد دستگاه اجرايي و تأييد معاونت توسعه مديريت و سرمايه انساني رييس‌جمهور با يكي از سطوح مديريت حرفه‌اي هم‌سطح خواهند شد.

تبصره2ـ هم‌سطح نمودن هر يك از اعضاي هيئت مديره در سطوح مديران حرفه‌اي براساس درجه‌بندي شركت‌هاي دولتي و هم‌سطح نمودن سمت‌هاي مديريتي با هـر يك از سطـوح سه گانه بر عهـده معاونت توسـعه مديريت و سرمـايه انساني رييس‌جمهور خواهد بود.

ماده3ـ دستگاه‌هاي اجرايي موظفند در انتخاب و انتصاب مديران حرفه‌اي، شرايط عمومي، شايستگي‌هاي عمومي و تخصصي و صلاحيت اخلاقي و رفتاري فرد يا افراد منتخب پست مديريت حرفه‌اي را طبق بندهاي زير بررسي و در صورت احراز شرايط، وجود شايستگي‌ها و برخورداري از صلاحيت نسبت به انتصاب آنان اقدام نمايند:

موضوع: مديريت منابع انساني

دوره ای با عنوان آموزش و بهسازی منابع انسانی در آموزش و پرورش داشتیم دوستان جملات مهم دوره را جمعبندی و به شرح زیر یاد داشت نموده اندامید است درج آن در این وبلاگ مورد استفاده قرار گیرد:

آموزش، سرمایه گذاری روی بزرگترین و با ارزش ترین دارایی سازمان (نیروی انسانی ) است .

هزینه های آموزشی را جزء هزینه های سرمایه گذاری قلمداد کنیم نه هزینه های مصرفی .

بی سوادان قرن بیست و یکم کسانی نیستند که نمی توانند بخوانند و بنویسند بلکه کسانی هستند که نمی توانند آموخته های کهنه را دور بریزند و دوباره بیاموزند .

مشکل ما در دانسته ها یا نادانسته ها نیست بلکه در عمل به دانسته هاست .

مهمترین ارکان توسعه ،سرمایه انسانی است .

توسعه یک پدیده رفتاری است نه پدیده ابزاری .

توسعه پایدار نیاز به آدمهای جاه طلب و تخیل گرا دارد.

توسعه به مدیران جاه طلب و ناراضی نیاز دارد.

توسعه هم مهارت لازم دارد و هم ملالت .

اهل توسعه نباشیم تبدیل به دارای نه دار می شویم .

برای توسعه آموزش و پرورش به دنبال انسانهای توسعه گرا باشیم .

توسعه مدیون آدمهایی هست که زود سیر نمی شوند .

در توسعه به آدمهای دور اندیش نیاز داریم نه دیر اندیش .

در توسعه تغییر نگرش مهمتر از تغییر دانش است .

توسعه یک پدیده کلیشه ای نیست بلکه یک پدیده ریشه ای است .

توسعه به آدمهای سریع واکنش دارد.

توسعه مدیون آدمها و سازمان یادگیرنده ویاد دهنده است .

نیاز به آموزش ،مثل نیاز به هوای تنفسی است .

آموزش موثرترین ابزار تغییر است .

امروز ثابت ماندن ،تغییر نکردن و بهبود نیافتن مساوی «مرگ »است .

همه مشکلات سازمان ناشی از آموزش نیست و حل همه مشکلات سازمان با آموزش نیست .

دوره های آموزشی اگر مبتنی بر نیازهای فردی ، سازمانی ، شغلی و اجتماعی نباشد هدر دادن دارایی است .

موضوع: جهاد اقتصادی

نامگذاری سال 1390 با عنوان «جهاد اقتصادی» توسط مقام معظم رهبري، معطوف به يك ضرورت و مسئله اساسي است كه در كشور بين ظرفيتهاي عظيم و عظمتهاي ملي و دستاورد هاي حاصل شده، علي رغم تلاشهاي صورت گرفته، فاصله اي وجود دارد كه جبران آن مستلزم جهاد اقتصادی است. از آنجا كه يك اقدام اساسي براي نيل به اين هدف، فرهنگ سازي و آمادگي فرهنگ عمومي كشور است، مي توان فرهنگ و مديريت جهادي را به عنوان پیش نیاز جهاد اقتصادی معرفي نمود. زیرا لازمه جهاد اقتصادی وجود مدیران جهادی است. فرهنگ و مديريت جهادي در برهه ای از انقلاب با عملكرد خوبش توانست مورد عنايت و توجه عام و خاص قرار گيرد. تا جايي كه اگر هدف، تلاش بيشتر، سريعتر، دلسوزانه‌تر و با جديت باشد گفته مي‌شود كه بايد بصورت جهادي انجام گيرد.

مفهوم جهاد:

جهاد در لغت از ریشه « جَهد و جُهد » به معنای مشقت و زحمت و همچنین به معنای توان و طاقت است. صاحب قاموس می گوید: « اصل کلمه جهاد از «جهد» (به فتح جیم و ضم آن) است، و به معنای تلاش توأم با رنج و زحمت می باشد. جهاد مصدر باب مفاعله و به معنی بسیار تلاش کردن می باشد و نیز اسم است به معنی جنگ. جنگ را از آن جهت جهاد گویند که تلاش توأم با رنج است. » صاحب جواهر در تعریف اصطلاحی جهاد می گوید: جهاد بذل جان و مال و توان در راه اعتلای اسلام و برپا داشتن شعائر دین است.

جهاد يعني تلاش و كوشش در راه ارزش هاي والا...» پس جهاد، فقط جنگ نيست! جهاد به معني كوشش وسعي است كه قدمتي به اندازه قدمت بشريت دارد. جهاد تلاش اعتقادي، خودآگاهانه، همه جانبه، همگاني و هميشگي است. جهاد چه در سطح خرد ( مبارزه با نفس ) و چه در در سطح كلان ( پيكاري اجتماعي براي محو ظلم و بي عدالتي ) از انگيزه‌هاي دروني افراد سرچشمه مي‌گيرد.

جهاد حاوي دو مفهوم، سلبي و ايجابي است، وجه سلبي آن از بين بردن ظلم و ستم چه بر نفس و چه بر جامعه و وجه ايجابي آن سازندگي نفس و يا سازندگي جامعه است.

مديريت جهادي :

شيوه‌اي خاص از علم و هنر هماهنگي جهت تحقق اهداف سازمانی است که رنگ و لعاب جهادي داشته که در آن مديريت نعمتي براي خدمتگذار به مردم می باشد.

خصوصيات فرهنگ جهادي:

فرهنگ جهادي آداب، كردار و روشهايي در طرز فعاليت، شيوه معاشرت، نوع مديريت و روش تفكر و انديشه بوده كه با نوع و شيوه روشهاي انجام كار در ساير فرهنگها، متفاوت بوده واغلب افرادجامعه براين فرهنگ صحه  گذاشته و آن را فرهنگ انسان ساز دانسته و خواستار تعميم آن به ساير سازمانها بوده‌اند.

در این نوشه مهمترين ويژگيهاي فرهنگ جهادي،که می تواند به عنوان الگوی مناسب مدیریتی برای جهاداقتصادی مطرح شود اشاه می کنیم:

همه باهم بودن:

كلمه‌ي «همه باهم» در فرهنگ جهادی به معني آن است كه همه افراد در تحقق اهداف تلاش و تشريك مساعي مي‌نمايند.

ايمان و اعتقاد:

يكي از وجوه بارز فرهنگ جهادي داشتن ايمان و پايبندي به ارزشهاي ديني است. به همين منظور تلاش در فرهنگ جهادي فقط تلاش مادي نیست،بلكه تعميم و گسترش ارزشهاي ديني، تقيد عملي به اخلاق اسلامي و رعايت موازين شرعي و گسترش دستاوردهاي انقلاب اسلامي در فعاليتهاي جهادگران نمايان است.

اخلاص:

يكي از ارزشهايي كه در فرهنگ جهادی نسبت به ساير فرهنگ سازمانها پررنگ‌تر جلوه مي‌نماید، اخلاص در انجام وظايف است. اخلاص به معني پاك كردن نيت از شرك و رياست و يك امر قلبي و وجداني است. عمل خالصانه عملي است كه فقط به نيت تقرب به خدا صورت مي‌پذيرد. اگر در نيت كسي مقاصد ديگري باشد، عمل او خالص و مخصوص خدا نيست. در فرهنگ جهاد هر تلاشي براي قرب خدا انجام مي‌شود.